All Posts By

emaem

Η Δημιουργία του Αιγαίου: Από την ποίηση στις γεωεπιστήμες

By Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Ομιλία και παρουσίαση βιβλίου

Στα πλαίσια των διαλέξεων της ΕΜΑΕΜ, θα παρουσιαστεί

το βιβλίο του Ομ. Καθηγητή κ. Σπ. Παυλίδη με τίτλο:

  «Η Δημιουργία του Αιγαίου: Από την ποίηση στις γεωεπιστήμες»

Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών 2024

Παρασκευή 17 Ιανουαρίου 2025, 6:30-8:30 μμ

Εταιρεία Φίλων του Λαού

(Αίθουσα ‘Μεγάλων Ευεργετών-Ευεργετών’),

Ευριπίδου 12 (1ος όροφος), Αθήνα.

Για το βιβλίο θα ομιλήσουν οι:

Καθηγητής Στ. Παπαμαρινόπουλος, Πρόεδρος ΕΜΑΕΜ

Δρ. Σ. Σμπόρας, Γεωλόγος-Σεισμολόγος του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών

Ο Συγγραφέας Ομ. Καθηγητής Γεωλογίας του Αριστοτέλειου Παν/μιου Θεσσαλονίκης κ. Σπ. Παυλίδης θα ομιλήσει με θέμα:

 «Τα κορφοβούνια της Αιγηίδος.

Η ποιητική γένεση και γεωλογική εξέλιξη του Ελλαδικού χώρου»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ

18:30-18:45  Καθ. Στ. Παπαμαρινόπουλος

18:45-19:00  Δρ. Σ. Σμπόρας

19:00-19:50  Συγγραφέας Σπ. Παυλίδης

19:50-20:10  Ερωτήσεις-Διευκρινίσεις

20:10-20:30  Συζήτηση-τοποθετήσεις

Περίληψη ομιλίας

Σ’ ολόκληρο το Άξιον Εστί του Ελύτη διάχυτη είναι η ποιητική αναφορά στο Αιγαίο, με την έννοια ολόκληρου του ελλαδικού χώρου, και στη δημιουργία του. Χώρος, γη και θάλασσα, που ξεπηδά ως τοπίο και ψυχή των ανθρώπων που το κατοίκησαν και το ύμνησαν, τη θαυμάσια ελληνική μυθολογία που το έπλασε και πλάστηκε από αυτό. Αιγαίο, ένα όνομα και μια ιστορία χιλιάδων χρόνων, ονομάστηκε από τον τιτάνα, που οι θεοί τον ονόμαζαν Βριάρεω και οι άνθρωποι Αιγαίωνα, τον Αιγέα ή Αιγαία που χάθηκε στη θάλασσα του Σουνίου ή τις Αίγες;

Βουνά «απομεινάρια μιας πανάρχαιας μνήμης», μήτρες πατρίδας, που με τον όγκο τους σημάδεψαν τις ζωές των ανθρώπων που έζησαν σ΄ αυτό, δημιούργησαν, κέρδισαν και έχασαν, μεγαλούργησαν και παρήκμασαν. Χθόνιες ρίζες των ανθρώπων. Ψηλές κορυφές βουνών, τα κορφοβούνια της μεγάλης ξηράς Αιγηίδος, μικρές πεδιάδες, φαράγγια, στενά και ρηχές ή βαθιές Θάλασσες.

Σεισμοί και ηφαίστεια που κινεί ο Γαίης κινητήρ άγριος μοχλευτής Ποσειδώνας. Στον «άχρονο» γεωλογικό χρόνο, στη βραδύτατη αυτή ροή του χρόνου που φαίνεται στατική, μεγάλες και μικρές γεωλογικές διεργασίες έλαβαν χώρα για να χτίσουν και να γκρεμίσουν, να ξαναρχίσουν από την αρχή και να διαμορφώνουν πάλι το τοπίο, τα χθόνια θεμέλιά μας. Αλλεπάλληλες και εκτεταμένες γεωλογικές αναστατώσεις και συχνές αλλαγές, που πάντα ξεκινούσαν ως μικρά και ασήμαντα φυσικά γεγονότα, αλλά με σύμμαχό τους τον απέραντο χρόνο κατέληγαν σε μεγάλης κλίμακας κοσμογονικής έντασης αναστατώσεις, με ορογενέσεις, δημιουργία «αλπικών πτυχώσεων» και αναδιπλώσεων των γεωλογικών στρωμάτων, γεωλογικών ρηγμάτων, διάβρωση και διαστρωμάτωση πετρωμάτων, βυθίσματα ολόκληρων ορεινών όγκων και δημιουργία κοιλάδων, επικλήσεις και αποσύρσεις της θάλασσας.  Όλα αυτά έχουν σημαδέψει το χώρο και τους ανθρώπους του.

Σύντομο Βιογραφικό του Ομ. Καθηγητή κ. Σπ. Παυλίδη

Ο  Σπύρος Β. Παυλίδης είναι Ομότιμος Καθηγητής Γεωλογίας, πτυχιούχος των τμημάτων Φυσιογνωσίας (1973) και Γεωλογίας (1978) του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με μεταπτυχιακό κύκλο σεμιναρίων στη Γαλλία, και Διδακτορική Διατριβή στη Νεοτεκτονική Γεωλογία (1985). Παρακολούθησε εκπαιδευτικά-ερευνητικά προγράμματα σε ΗΠΑ (Ρήγμα Αγίου Ανδρέα), Βρετανία, Ισπανία, Ιταλία, Κίνα, Σουηδία, Ταϊβάν και Ιαπωνία.

Εργάστηκε ως Επιστημονικός Συνεργάτης στο Σεισμολογικό Σταθμό του Εργαστηρίου Γεωφυσικής του Α.Π.Θ. (1978-1985), ενώ από το 1986 έως το 1999 υπηρέτησε όλες τις βαθμίδες Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού στον Τομέα Γεωλογίας και Φυσικής Γεωγραφίας. Από το 2000 έως το 2018 υπήρξε Καθηγητής Νεοτεκτονικής – Παλαιοσεισμολογίας στο Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ.

Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα είναι: Γεωτεκτονική – Σεισμοτεκτονική – Παλαιοσεισμολογία – Αρχαιοσεισμολογία, Ηφαιστειοτεκτονική, Γεωδυναμική, Θαλάσσια Σεισμικά Κύματα (Tsunami), Ενεργά Ρήγματα του Ελλαδικού χώρου, Αλβανίας, Βουλγαρίας, Ιταλίας, Κίνας, Τουρκίας, καθώς επίσης Ιστορία, Φιλοσοφία και Διδακτική των Γεωεπιστημών.

Διετέλεσε Πρόεδρος του Τμήματος Γεωλογίας, Κοσμήτορας της Σχολής Θετικών Επιστήμων και Πρόεδρος της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρείας. Σήμερα είναι Πρόεδρος του ΔΣ του Αριστοτελείου Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Θεσσαλονίκης

Δημοσίευσε τρία (3) πανεπιστημιακά διδακτικά εγχειρίδια:

«Νεοτεκτονική» (σε συνεργασία με τον Καθηγητή Δ. Μουντράκη),University Studio Press, 1986

«Γεωλογία των Σεισμών», (2003, Β΄ επαυξημένη Έκδοση 2016), University Studio Press.

«Το Γεωσύστημα Γαία, κατανοώντας τη δομή και λειτουργία του πλανήτη Γη» (σε συνεργασία με τον Αν. Καθηγ. Αλ. Χατζηπέτρο) 2018, Liberal Books.

Καθώς και εκλαϊκευμένα επιστημονικά βιβλία :

«ΠΑΝ-ΓΑΙΑ, μια διαφορετική βιο-γεωλογική διαδρομή στον πλανήτη Γη». Εκδόσεις Leader Books, 2007.

«Χρόνια Πολλά ΔΑΡΒΙΝΕ» σε συνεργασία με τον Καθηγ. Χ. Χιντήρογλου, Εκδόσεις University Studio Press, 2013.

Το τελευταίο βιβλίο του είναι «Η Δημιουργία του Αιγαίου, από την ποίηση στις γεωεπιστήμες» (εκδόσεις Γερμανός, 2022) το οποίο τιμήθηκε με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών 2024.

Οι Ελληνικές Ρίζες μιας Σύγχρονης Κοσμολογικής Πρότασης – από τον Δημόκριτο στον Reimann

By Ομιλίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 

Ομιλία με τίτλο: 

‘ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ-ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ ΣΤΟΝ REIMANN

Ομιλητής: Δρ. Μάνος Δανέζης

Αστροφυσικός, Μέλος του Σώματος Ομοτίμων Καθηγητών ΕΚΠΑ

Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου 2024, 6:30-8:30 μμ

Εταιρεία Φίλων του Λαού (Αίθουσα ‘Μεγάλων Ευεργετών-Ευεργετών’), Ευριπίδου 12 (1ος όροφος), Αθήνα.

Περίληψη ομιλίας

Οι θετικοί επιστήμονες και φιλόσοφοι της Προσωκρατικής περιόδου, όπως ο Αλκμάν, ο Λεύκιππος και ο Δημόκριτος, διέσωσαν και επέκτειναν μια σειρά επιστημονικών γνώσεων και ιδεών και ιδιαίτερα κάποιες σπουδαίες κοσμολογικές απόψεις, οι οποίες δεν είναι ιδιαίτερα γνωστές και αξιολογημένες από τη σύγχρονη επιστημονική πραγματικότητα.

Το παράδοξο όμως γεγονός είναι ότι οι προσωκρατικές αυτές κοσμολογικές περιγραφές, συμπίπτουν εκπληκτικά με πολλές σύγχρονες, όπως, η σχεδόν άγνωστη στον Ελληνικό χώρο, Κοσμολογία του Riemann, δίνοντας επί πλέον απαντήσεις σε μια σειρά σημαντικών σημερινών κοσμολογικών ερωτημάτων μας.

Όλα τα προηγούμενα θα αναλυθούν και συζητηθούν στην συγκεκριμένη διάλεξη.

Σύντομο βιογραφικό του Ομιλητή

Ο Αστροφυσικός Μάνος Δανέζης γεννήθηκε στον Πειραιά στις 16 Οκτωβρίου του 1949. Πήρε πτυχίο Μαθηματικών από το Πανεπιστήμιο Αθηνών (1975) και Δίπλωμα Προγραμματιστή Η/Υ το 1973 (Bull General Electric). Εκπόνησε την διδακτορική του διατριβή στην Αστροφυσική στο Παρίσι με βαθμό άριστα. Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα είναι: Φασματοσκοπική μελέτη θερμών αστέρων εκπομπής μέσω δορυφορικών δεδομένων (IUE, HST), Φασματοσκοπική μελέτη Ενεργών Γαλαξιακών Πυρήνων (AGNs) στην ορατή και υπεριώδη φασματική περιοχή, αστρικές ατμόσφαιρες, διπλά συστήματα αστέρων και Ιστορία και Φιλοσοφία των Θετικών Επιστημών.

Έχει δημοσιεύσει περισσότερες από 200 επιστημονικές εργασίες σε διεθνή περιοδικά με κριτές και πρακτικά διεθνών συνεδρίων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Έχει εκπονήσει ένα πλούσιο συγγραφικό έργο είκοσι οκτώ (28) βιβλίων Φυσικής – Αστροφυσικής, Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Θετικών Επιστημών και κοινωνικού ενδιαφέροντος. Έχει συμμετάσχει στη συγγραφή επτά (7) Διδακτικών Πανεπιστημιακών Συγγραμμάτων, έχει κάνει την επιστημονική επιμέλεια ή προλόγιση έξι (6) βιβλίων και δέκα τέσσερις (14) στατιστικές μελέτες. Ακόμη, είναι συγγραφέας περισσοτέρων των 220 επιστημονικών άρθρων και περισσότερων από 200 άρθρων κοινωνικού ενδιαφέροντος στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο.

Έχει δώσει περισσότερες των 500 διαλέξεων ως προσκεκλημένος ομιλητής σε Πανεπιστήμια, Επιστημονικές ενώσεις και Σωματεία. Δεκάδες διαλέξεις σε σχολεία και πολιτιστικούς συλλόγους. Έχει προσκληθεί σε περισσότερες από 90 προσωπικές συνεντεύξεις σε μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο και στα ηλεκτρονικά μέσα.

Σεναριογράφος-παρουσιαστής και επιστημονικός επιμελητής εκατόν πενήντα μία (151) επιστημονικών documenters, κατανεμημένων σε 7 σειρές. Δεκάδες τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές παρουσιάσεις σε στρογγυλά τραπέζια και ενημερωτικές εκπομπές σε όλους σχεδόν τους τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς της χώρας.

Έχει λάβει πολλές τιμητικές διακρίσεις.

Περισσότερες λεπτομέρειες του βιογραφικού στην ηλεκτρονική σελίδα:

https://www.manosdanezis.gr/viografiko/

Η μεσολιθική κατοίκηση στο Αιγαίο και η συμβολή της στη νεολιθικοποίηση του Ελληνικού χώρου

By Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 

Ομιλία με τίτλο: 

‘Η ΜΕΣΟΛΙΘΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΗΣΗ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ

KAI H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΣΤΗ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ’

 Ομιλητής:

Αδαμάντιος Σάμψων

Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

 Παρασκευή 29 Νοεμβρίου 2024, 6:30-8:30 μμ

Εταιρεία Φίλων του Λαού

(Αίθουσα ‘Μεγάλων Ευεργετών-Ευεργετών’),

Ευριπίδου 12 (1ος όροφος), Αθήνα.

Περίληψη ομιλίας 

O Αδαμάντιος Σάμψων έχει αρχίσει να ασχολείται με τη Μεσολιθική περίοδο στο Αιγαίο πάνω από 30 χρόνια όταν ανακάλυψε μεσολιθική κατοίκηση στο σπήλαιο του Κύκλωπα στο νησί Γιούρα των Βορείων Σποράδων, το 1992. Η ανασκαφή στο σπήλαιο διήρκεσε μέχρι το 1996 και απέδωσε ένα πλούσιο υλικό. Η χρονολογική αυτή περίοδος μέχρι τότε είχε ανασκαφεί μόνο στο σπήλαιο Φράγχθι της Αργολίδας στη δεκαετία του 1960. Στη συνέχεια άρχισε να ερευνά και άλλες θέσεις της περιόδου αυτής η οποία διαρκεί στο Αιγαίο περισσότερο από 1500 χρόνια (8500-6800/6700 π.Χ.). Το 1996 άρχισε την ανασκαφή του μεσολιθικού οικισμού Μαρουλά στην Κύθνο που διήρκεσε μέχρι το 2005, ενώ παράλληλα ανάσκαψε τη θέση Κεραμέ της ίδιας περιόδου στην Ικαρία (2007-2009).

Στη συνέχεια επιφανειακές έρευνες που διενήργησε σε άλλα νησιά του Αιγαίου αποκάλυψαν μεσολιθική κατοίκηση στους Φούρνους, Γυαλί Νισύρου, Νάξο, Σίκινο και στη Χάλκη της Δωδεκανήσου σε θέσεις δίπλα στη θάλασσα, οι οποίες δεν ανασκάφηκαν ακόμα. Παράλληλα ο συνεργάτης του, καθηγητής Janusz Kozlowski ανάσκαψε μικρό σπήλαιο στην Πρόσυμνα της Αργολίδας και βρήκε στρώματα παλαιολιθικής και μεσολιθικής κατοίκησης, η Νίνα Κυπαρίσση ανάσκαψε το σπήλαιο της Θεόπετρας και ο συνάδελφος Τristan Carter βρήκε αστρωματογράφητη μεσολιθική λιθοτεχνία στη Στελίδα της Νάξου και στη θέση Λιβάρι της ανατολικής Κρήτης.

Από το 1994 ο καθηγητής Σάμψων άρχισε την ανασκαφή του σπηλαίου Σαρακηνού στη Βοιωτία που διήρκεσε μέχρι το 2018. Το σπήλαιο αυτό, στο οποίο υπάρχουν στρώματα κατοίκησης πάχους 12 μέτρων σε εξαιρετική διατήρηση από τη Μέση Παλαιολιθική (60000-50000 χρόνια ΠΣ) μέχρι την εποχή του Χαλκού (2500 π.Χ), πρόσφερε νέα στοιχεία βάσει των οποίων μπορούμε να ανασυνθέσουμε τη χρονολογική ακολουθία της προϊστορίας στον ελληνικό χώρο και να ρίξουμε φως στο κρίσιμο σημείο της νεολιθικοποίησης (7η χιλιετία  π.Χ.).

Σύντομο βιογραφικό του Ομιλητή

O Αδαμάντιος Σάμψων σπούδασε αρχαιολογία και ιστορία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, από όπου έλαβε το διδακτορικό του και το 1983 και 1984 έκανε μεταδιδακτορικές σπουδές στο Sheffield της Αγγλίας, με αντικείμενο την Περιβαλλοντική Αρχαιολογία. Από το 1973 μέχρι το 1999 ήταν έφορος Αρχαιοτήτων στην Εύβοια, Δωδεκάνησα, Βοιωτία, Κυκλάδες και στην εφορεία Σπηλαιολογίας.

Από το 1999 μέχρι το 2011 ήταν καθηγητής Α΄ στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, δίδαξε Προϊστορική Αρχαιολογία του Αιγαίου, Προϊστορική Αρχαιολογία της Μεσογείου και αρχαιολογία της Προκολομβιανής Αμερικής, ενώ διενήργησε με φοιτητές του επιφανειακές έρευνες και ανασκαφές.

Ειδικεύεται στη μελέτη της Μεσολιθικής και Νεολιθικής περιόδου. Από το 2008 έως 2013 ανάσκαψε δύο προκεραμικούς νεολιθικούς οικισμούς στην περιοχή Σάφι της Ιορδανίας, ενώ στις δεκαετίες του 1990 και 2000 είχε διενεργήσει επιφανειακές έρευνες στο Περού, Μεξικό και Γουατεμάλα. Είναι μέλος επιστημονικών σωματείων και έχει συγγράψει  60 βιβλία και 250 άρθρα.

Ομιλία και παρουσίαση του βιβλίου ‘Μουσική και Πολιτική’

By Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Ομιλία και παρουσίαση του βιβλίου

‘Μουσική και Πολιτική’

του κ. Χρ. Σταυρίδη

Παρασκευή 25 Οκτωβρίου 2024, 6:30-8:30 μμ

Εταιρεία Φίλων του Λαού

(Αίθουσα ‘Μεγάλων Ευεργετών-Ευεργετών’),

Ευριπίδου 12 (1ος όροφος), Αθήνα.

Στα πλαίσια των διαλέξεων της ΕΜΑΕΜ, θα παρουσιαστεί το βιβλίο του κ. Χρ. Σταυρίδη ‘ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ’. Για το βιβλίο θα ομιλήσουν οι:

Καθηγητής Στ. Παπαμαρινόπουλος, Πρόεδρος ΕΜΑΕΜ

Καθηγητής Χ. Σπυρίδης, Αντιπρόεδρος ΕΜΑΕΜ

Ιστορικός και Αρχαιολόγος κ. Ε. Μπεξής, Εκπρόσωπος των Εκδόσεων ‘ΕΥΑΝΔΡΟΣ’.

 

Ο Συγγραφέας κ. Χρ. Σταυρίδης θα ομιλήσει με θέμα:

‘Αρίστη Πολιτεία: Ουτοπία ή Πολιτικός Στόχος;’

 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ

18:30-18:45  Καθ. Στ. Παπαμαρινόπουλος

18:45-18:55  Καθ. Χρ. Σπυρίδης

18:55- 19:05 Ιστορ. και Αρχαιολ. κ. Ε. Μπεξής

19:05-19:50  Συγγραφέας Χ. Σταυρίδης

19:50-20:10  Ερωτήσεις-Διευκρινίσεις

20:10-20:30  Συζήτηση-τοποθετήσεις

 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ

Επί πολλούς αιώνες ο πλατωνικός αριθμός αποτέλεσε για τους φιλοσόφους και τους ερευνητές έναν γρίφο. Προσωπικά πιστεύω ότι θα εξακολουθήσει να αποτελεί γρίφο και για το μέλλον. Μεταξύ του Πρόκλου που δηλώνει την πλήρη κατανόησή του πλατωνικού αυτού χωρίου ( ΧΙΙΙ , 546 Α- D Πολιτεία ) και του ΄Εμερσον, που δηλώνει ότι … μερικές φορές ο  Πλάτων ρίχνει λίγη μαθηματική στάχτη στα μάτια μας…  He ( Plato) sometimes throws a little mathematical dust into our eyes … έγιναν από πολύ αξιόλογους ερευνητές προσπάθειες με αποτέλεσμα να φωτιστούν αρκετές πλευρές του γρίφου, αλλά δεν οδήγησαν στην πλήρη κατανόησή του.

Εάν υποθέσουμε ότι υπήρχε αυτή η κατανόηση, θα γνωρίζαμε όχι μόνο τους λόγους παρακμής των πολιτικών συστημάτων και, συνεπώς των πόλεων που τα εφάρμοζαν, αλλά κυρίως το πώς θα ήταν δυνατόν να υλοποιηθεί το όραμα της ΑΡΙΣΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ, δηλαδή μιας πολιτείας που θα την αποτελούσαν πολίτες ευφυείς, ευτυχείς και, συνεπώς δίκαιοι και σώφρονες. Μια πολιτεία που θα είχε, βεβαίως, νόμους, αλλά όχι ποινές για τους παραβάτες, γιατί, απλούστατα, δεν θα υπήρχαν παραβάτες.

Η πλατωνική λογική είναι αναμφισβήτητη, γιατί θεωρεί προϋπόθεση της αρίστης πολιτείας να είναι   όλοι οι πολίτες της  άριστοι.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΤΑΥΡΙΔΗ

Προέδρου Διοικητικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Χρημ/κών Σπουδών (Ι.ΧΟ.Σ) .

Ο κος Σταυρίδης γεννήθηκε τον Ιανουάριο του 1946 στην Αθήνα. Ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές του σπουδές στο Λεόντειο Λύκειο. Παράλληλα ολοκλήρωσε τις μουσικές του σπουδές στο Εθνικό Ωδείο και στην Ιταλία όπου σπούδασε σύνθεση και διεύθυνση συμφωνικής ορχήστρας. Οικονομικά σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών με υποτροφία του Ι.Κ.Υ.

Παράλληλα με τις σπουδές του ξεκίνησε και την ασφαλιστική του σταδιοδρομία το 1969 ως ασφαλιστικός σύμβουλος  στο υποκατάστημα Μάρκογλου στην AMERICAN LIFE, όπου και διακρίθηκε διεθνώς ως Ασφαλιστικός Σύμβουλος και Συντονιστής. Υπήρξε μεταξύ των πρωτεργατών στη δημιουrγία του ΠΣΑΣ με αύξοντα αριθμό ταυτότητας 5. Στη συνέχεια ανέλαβε τη θέση  Διευθυντή Υποκαταστήματος  της ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ, το οποίο κατέλαβε  την 1η θέση σταθερά μεταξύ όλων των υποκ/των της εταιρείας. Το 1979 απεδέχθη πρόταση της AMERICAN LIFE να αναλάβει καθήκοντα Διευθυντού Υποκαταστημάτων για την Ελλάδα και την Κύπρο. Το 1988 αποδέχθηκε πρόταση της INTERAMERICAN για την ανάληψη καθηκόντων Συμβούλου Πωλήσεων και Marketing. Ακολούθως του ανετέθη και η Γενική Διεύθυνση της εταιρείας CONTINENTAL.

Σήμερα έχει συνταξιοδοτηθεί και ασχολείται με το ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Ι.ΧΟ.Σ.) το οποίο είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός. Συμπληρωματικά ασχολείται με θέματα της Ελληνικής Γραμματείας που αφορούν στην Κλασσική Ελλάδα και, ειδικότερα, στον τομέα της Μουσικής, των Μαθηματικών και της Φιλοσοφίας.

Γνωρίζει Γαλλικά, Αγγλικά και Ιταλικά.

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων και οι Ολυμπιακοί Αγώνες

By Ομιλίες

Ομιλητής: Ξενοφών Δ. Μουσάς

(αφ. Καθηγητής Φυσικής Διαστήματος του Παν/μιου Αθηνών)

Παρασκευή 27 Σεπτεμβρίου 2024, 6:30-8:30 μμ

‘Εταιρεία Φίλων του Λαού’

(Αίθουσα Μ. Ευεργετών-Ευεργετών’),

Ευριπίδου 12, Αθήνα (1ος όροφος)

Περίληψη  ομιλίας

​‘ὁ γὰρ Πυθαγόρας τοὺς ἀριθμοὺς μεγίστην δύναμιν ἔχειν ἡγούμενος

καὶ πάντα εἰς ἀριθμοὺς ἀναφέρων, τῶν τε ἄστρων τὰς περιόδους[1]

Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων είναι το αρχαιότερο γνωστό μηχάνημα με γρανάζια, ο αρχαιότερο υπολογιστής. Μαθηματικοί υπολογισμοί είναι δυνατόν να γίνουν με γρανάζια που ανά δύο επιτελούν μια διαίρεση ή πολλαπλασιασμό ακεραίων αριθμών. Συνεπώς ο Μηχανισμός είναι ένας ψηφιακός υπολογιστής που λειτουργεί στο μοναδικό σύστημα αρίθμησης. Ο Μηχανισμός σχεδιάστηκε, προγραμματίστηκε με τα γρανάζια με βάση τους νόμους της φυσικής, όπως τους αντιλαμβάνονταν κατά την αρχαιότητα, από την εποχή του Πυθαγόρα και μετά και σε μικρότερο βαθμό από το τέλος της Παλαιολιθικής εποχής (βλ. αστρονομικό προσανατολισμό κτηρίων Σέσλκου, 6500-6000 π.Χ.).

Ο μηχανισμός ήταν πιθανότατα και αστρονομικό ρολόι με συνεχή κίνηση. Η κίνηση δίδεται από σύστημα με βάρη και αντίβαρα, όπως το περιγράφουν οι μέγιστοι μαθηματικοί, μηχανικοί και φυσικοί Αρχιμήδης, Ήρων ο Αλεξανδρεύς, Πρόκλος και άλλοι. Ο μηχανισμός μοιάζει πολύ με τα ρολόγια κούκου τα οποία είναι εγγόνια μετεξέλιξής του. Η βασική διαφορά του είναι ότι ο αρχαίος μηχανισμός είχε χρονισμένη κίνηση με ένα είδος κλεψύδρας με πλωτήρα. Έτσι ακριβώς λειτουργούσε το πολύπλοκο αστρονομικό ρολόι του Αρχιμήδη με τα αυτόματά του, το μηχανικό ρολόι στο εσωτερικό των Αέρηδων του Ανδρόνικου και άλλα. Ήταν επίσης και πλανητάριο, όπως φαίνεται από το εγχειρίδιο χρήσης του που αναφέρει εκτεταμένα τις κινήσεις των πλανητών, δηλαδή τους νόμους κίνησης κάθε πλανήτη.

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων προσδιορίζει την ημερομηνία έναρξης των Ολυμπιακών αγώνων η οποία βασίζεται στην οκταετηρίδα. Η οκταετηρίς δεν εισάγεται ως ημερολόγιο την εποχή που αρχίζουν να αριθμούνται οι Ολυμπιακοί αγώνες, αλλά είναι πιθανότατα προϊστορικό ημερολόγιο, τουλάχιστον από την Μινωική εποχή. Ο Μίνως εννέωρος λαμβάνει εντολή οκτώ ετών που ανανεώνεται το ένατο έτος). Η Οκταετηρίς αποτελεί πιθανότατα πανευρωπαϊκό ημερολόγιο που χρησιμοποιήθηκε επί χιλιετίες. Η οκταετηρίς χρησιμοποιείται από τους Σκανδιναβούς μέχρι περίπου το 1280 οι οποίοι στην αρχή κάθε οκταετηρίδος θυσιάζουν οκτώ νέους άνδρες, οκτώ κριούς, οκτώ ταύρους, τράγους κλπ, ώστε όλοι να τηρούν και να σέβονται το ημερολόγιο και τον άρχοντα.

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων προσδιορίζει πότε γίνονται οι Ολυμπιακοί αγώνες με ένα σεληνοηλιακό ημερολόγιο διάρκειας οκτώ ετών την οκταετηρίδα, περίοδο συντονισμού Γης, Ηλίου, Σελήνης και Αφροδίτης. Η Οκταετηρίς, όπως λέγεται αυτή η περίοδος περιλαμβάνει δυο Ολυμπιάδες και όλοι οι σημαντικοί αγώνες των Πυθίων Ισθμίων Νεμέων, Νάων, Αλείων προσδιορίζονται με την φάση της Σελήνης και την εποχή του έτους, ισημερίες, ηλιοστάσια κ.α. Το ημερολόγιο των οκτώ ετών είναι προϊστορικό, ασφαλώς είναι το Μινωικό ημερολόγιο, αν και η ιστορία μας λέει ότι το έφτιαξε ο Κλεόστρατος από την Τένεδο τον 6ο αιώνα. Κάποια παραλλαγή του χρησιμοποιούσαν οι Αθηναίοι, αλλά και κάθε πόλη, για να ρυθμίζουν την πολιτική ζωή, αλλά γενικότερα οι Έλληνες  για την έναρξη των Ολυμπιακών αγώνων και των άλλων εορτών των Ελλήνων. Συνεπώς η οκταετηρίδα πρέπει να είναι πολύ προγενέστερη της έναρξης αρίθμησης των Ολυμπιακών αγώνων. Η οκταετία διαφόρων προέδρων κρατών σήμερα είναι συνέχεια της παράδοσης της βασιλείας του Μίνωα.

Πολύ όμορφα περιγράφει ο Ιωάννης Λαυρέντιος Λύδος την μουσική των σφαιρών στο βιβλίο του περί μηνών.

Πάντας τοὺςῥυθμοὺς ἐκ τῆς τῶν πλανήτων κινήσεως εἶναι συμβαίνει·

ὁ μὲν γὰρ Κρόνος τῷ Δωρίῳ,

ὁ δὲ Ζεὺς τῷ Φρυγίῳ,

ὁ δ’ Ἄρης τῷ Λυδίῳ

καὶ οἱ λοιποὶ τοῖς λοιποῖς κινοῦνται κατὰ τὸν Πυθαγόραν πρὸς τὸν ἦχον τῶν φωνηέν των·ὁ μὲν γὰρ Ἑρμοῦ τὸν α,

ὁ δ’ Ἀφροδίτης τὸν ε,

ὁ δ’ Ἥλιος τὸν η,

καὶ ὁ μὲν τοῦ Κρόνου τὸν ι,

ὁ δὲ τοῦ Ἄρεος τὸν ο,

καὶ Σελήνη τὸν υ,

ὅγε μὴν τοῦ Διὸς ἀστὴρ τὸν ωῥυθμὸν ἀποτελοῦσιν·

ὁ δὲ ἦχος τῶν ῥυθμῶν ὡς ἡμᾶς οὐκ ἀφικνεῖται διὰ τὴν ἀπόστασιν.

Πολύ ενδιαφέρουσα περιγραφή μας δίνει και ο Πλούταρχος[2]. «οἷς δ’ οὖν οὐ δοκεῖ ταῦτα τῆς τοῦ Πλάτωνος ἀπηρτῆσθαι διανοίας, ἐκεῖνα κομιδῇ φανεῖται τῶν μουσικῶν λόγων ἔχεσθαι, τὸ εʹ τετραχόρδων ὄντων τῶν ὑπάτων καὶ μέσων καὶ συνημμένων καὶ διεζευγμένων καὶ ὑπερβολαίων ἐν πέντε διαστήμασι τετάχθαι τοὺς πλάνητας· ὧν τὸ μέν ἐστι τὸ ἀπὸ σελήνης ἐφ’ ἥλιον καὶ τοὺς ὁμοδρόμους ἡλίῳ, Στίλβωνα καὶ Φωσφόρον· ἕτερον τὸ ἀπὸ τούτων ἐπὶ τὸνἌρεος Πυρόεντα· τρίτον δὲ τὸ μεταξὺ τούτου καὶ Φαέθοντος· εἶθ’ ἑξῆς τὸ ἐπὶ Φαίνωνα καὶ πέμπτον ἤδη τὸ ἀπὸ τούτου πρὸς τὴν ἀπλανῆ σφαῖραν· ὥστε τοὺς ὁρίζοντας φθόγγους τὰ τετράχορδα τὸν τῶν πλανωμένων λόγον ἔχειν ἀστέρων.

Ένας φίλος με ρώτησε: αφού ο μηχανισμός των Αντικυθήρων τα κάνει όλα θα προβλέπει και το τυπικό μοντέλο των στοιχειωδών σωματιδίων και την μεγάλη έκρηξη. Η απάντηση είναι ότι το τυπικό μοντέλο και κάθε θεωρία φυσικής βασίζεται στις ίδιες αρχές που είναι γραμμένες στο εγχειρίδιο χρήσης του μηχανισμού και που διαβάσαμε και στα γρανάζια του. Συγκεκριμένα 1)  η φύση κατανοείται με βάση τους νόμους φυσικής, 2) οι νόμοι της φυσικής εκφράζονται με κατάλληλα μαθηματικά 3) γλώσσα της φύσης είναι τα μαθηματικά. 4) η συμμετρία είναι βασική αρχή της φύσης 5) χρησιμοποιούμε τις ελάχιστες απαραίτητες υποθέσεις και τα απλούστερα δυνατόν μαθηματικά.

Βιβλιογραφία:

Μουσά, Ξ. Δ. 2018, Ο Mηχανισμός των Αντικυθήρων, εκδ. CantoMediterraneo.

Μουσά, Ξ. Δ. 2011 και 2012 (2η έκδοση), Μηχανισμός των Αντικυθήρων, ΠΙΝΑΞ (TABLET) ο πρώτος υπολογιστής και μηχανικός Κόσμος, Εκδ. ΈνωσηΕλλήνωνΦυσικών, Αθήνα.

Moussas, X., 2014. Early Greek astrophysics: the foundations of modern science and technology. American Journal of Space Science, 1(2), p.129.

Moussas, X., 2014. Early Greek astrophysics: the foundations of modern science and technology. American Journal of Space Science, 1(2), p.129.

Moussas, X., 2017. Antikythera Mechanism as evidence for Hellenistic technology excellence. Hellenistic Alexandria, 13, p.209.

The Antikythera Mechanism and The Olympic Games

Pythagoras of  the mathematicshasthe greatest power as shown by the periods of planets[3]

 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ: Ξενοφών Διον. Μουσάς

Kαθηγητής Φυσικής Διαστήματος (συνταξιούχος)

Τομέας Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής

Τμήμα Φυσικής, Σχολή Θετικών Επιστημών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πανεπιστημιούπολη, GR 15783 Ζωγράφου, Αθήνα

κινητό 6978792891

e-mail: xmoussas@phys.uoa.gr  e-mail: xdmoussas@gmail.com

http://artemis-iv.phys.uoa.gr/

http://www.antikythera-mechanism.gr

cv: http://www.antikythera-mechanism.gr/project/team/academic/xenophon-moussas

https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=b8aDvyIAAAAJ

https://info.fisica.uson.mx/mamh/gr/ppal_gr.htm

Ξενοφών Διονυσίου Μουσάς, αστρονόμος, ένας από τους πρωταγωνιστές μελέτης του αρχαιότερου υπολογιστή, του Μηχανισμού των Αντικυθήρων. Καθηγητής Φυσικής Διαστήματος Πανεπιστημίου Αθηνών.

Διετέλεσε senior visiting research fellow στο Imperial College (3 μήνες κάθε έτος επί20 έτη), καθηγητής Πανεπιστήμιο Μεξικού, Διευθυντής Εργαστηρίου Αστροφυσικής, Διευθυντής Αστεροσκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών, Αντιπρόεδρος Τμήματος Φυσικής, Διευθυντής Τομέα Αστροφυσικής.

Επισκέπτης καθηγητής στο Εθνικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού, τρεις φορές,

Επισκέπτης ερευνητής στο Αστεροσκοπείο Παρισίων (Laboratoire d’études spatiales et d’instrumentation en astrophysique) και

Επισκέπτης ερευνητής το Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ για το Ηλιακό Σύστημα (Max-Planck-Institut für Sonnensystemforschung) στη Γερμανία.

Είναι μέλος του Δ.Σ. της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών.

Βραβείο της NASA.

Βραβείο Αμερικανικής Εταιρείας Γεωφυσικής.

Επίτιμος διδάκτωρ Διεθνούς Ακαδημίας Παιδείας και Επιστημών Ουκρανίας.

Συγγραφέας πέντε βιβλίων (ένα έχει εκδοθεί στην Ρωσική, έτοιμα προς έκδοση στην Γαλλική, Βουλγαρική και Αλβανική γλώσσα):

  1. Μηχανισμός των Αντικυθήρων, ΠΙΝΑΞ, Εκδοτικός Οίκος Ελληνική Φυσική Εταιρεία, Αθήνα, 2011, 2012 (2η έκδοση).
  2.                  Антикитерский Механизм, 2013
  3. Μηχανισμός των Αντικυθήρων, ο αρχαιότερος υπολογιστής και μηχανικός Κόσμος, Canto Mediterraneo, 2018
  4. Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων «Πίναξ» Το πρώτο μηχανικό σύμπαν Ο παλαιότερος υπολογιστής και αστρονομικό όργανο (υπό έκδοση)
  5. Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων (στα βουλγαρικά, υπό έκδοση)
  6. Mekanizmit Antikythera, (στα αλβανικά, υπό έκδοση)
  7.            Antikythera Mechanism (υπό έκδοση)

120 άρθρων σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά με κριτές, 200 σε διεθνή συνέδρια, 100 σε Ελληνικά περιοδικά και συνεντεύξεις. Συγγραφέας όλων των αστρονομικών λημμάτων της Εκπαιδευτικής Εγκυκλοπαίδειας Εκδοτικής Αθηνών.

Έχει κάνει 1000 ομιλίες, δεκάδες εκθέσεις για τον μηχανισμό των Αντικυθήρων σε 15 γλώσσες σε όλο τον Κόσμο (σε NASA, UNESCO, Μουσεία, Σχολεία, Πανεπιστήμια, Πλανητάρια).

Επέβλεψε 40 διδακτορικές διατριβές στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Observatoire de Paris, Imperial College, Πανεπιστήμια Αλεξανδρείας, Καΐρου, Max Planck Sonnensystem. α

Διεξάγει έρευνα σε Διαστημική Φυσική, Ήλιο, Πλανήτες, Δορυφόρους Μηχανισμό των Αντικυθήρων, ιστορία αστρονομία και φιλοσοφία επιστημών.

Συμμετέχει σε πολλά διαστημικά πειράματα της NASA και του ESA.

 

[1]Πλουτάρχου, «Ηθικά» Περί Ομήρου (βίος Ομήρου και Ομήρου ποίηση)

[2]PlutarchusBiogr., Phil., DeanimaeprocreationeinTimaeo(1012b–1030c) (0007: 134) “Plutarchimoralia, vol. 6.1”, Ed. Hubert, C.Leipzig: Teubner, 1954, Repr. 1959. Stephanuspage 1029, sectionB

[3]Plutarch, “Morals” About Homer (life of Homer and Homer’s poetry)

Ανακοίνωση Ομιλιών ΕΜΑΕΜ

By Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣΕΧΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ ΤΗΣ ΕΜΑΕΜ

Το Δ.Σ. της ΕΜΑΕΜ βρίσκεται στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσει την νέα σειρά διαλέξεων για το Ακαδημαϊκό Έτος 2024-2025 που θα πραγματοποιηθούν στον φιλόξενο χώρο της Εταιρείας των Φίλων του Λαού (Αίθουσα Μ. Ευεργετών – Ευεργετών), επί της οδού Ευριπίδου 12, Αθήνα (1ος όροφος).

Το Δ.Σ. θα ήθελε να εκφράσει τις ευχαριστίες του προς την Διοίκηση της Εταιρείας των Φίλων του Λαού και προσωπικά στον Πρόεδρο Καθηγητή του ΕΚΠΑ, κ. Άγγελο Αγγελόπουλο για την θετική ανταπόκριση στο αίτημα μας να πραγματοποιηθούν στον δικό τους χώρο, οι διαλέξεις της ΕΜΑΕΜ, καθώς αυτές απευθύνονται στο ευρύ κοινό με σκοπό την προώθηση της γνώσης σε όλο τον ‘Λαό’, πράγμα το οποίο είναι σε πλήρη συμφωνία και με τους στόχους της Εταιρείας των Φίλων του Λαού.

Επίσης, το Δ.Σ. εκφράζει τις ευχαριστίες του στο Τηλεοπτικό Διαδικτυακό Κανάλι ‘Φρυκτωρίες’ για την συνεχή συνεργασία μας, την οπτικοακουστική κάλυψη (βιντεοσκόπηση) και προβολή των διαλέξεων της ΕΜΑΕΜ.

Οι διαλέξεις θα πραγματοποιούνται ημέρα Παρασκευή και ώρα 6.30-8.30 μμ.

Οι προγραμματισμένες διαλέξεις είναι οι κάτωθι:

27/9/2024

Ξ. Μουσάς (Καθηγητής ΕΚΠΑ):

‘Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων και οι Ολυμπιακοί Αγώνες’

25/10/2024

Χ.  Σταυρίδης (Ερευνητής, Συγγραφέας):

‘Αρίστη Πολιτεία: Ουτοπία ή Πολιτικός Στόχος’

και βιβλιοπαρουσίαση (του ιδίου συγγραφέως): ‘Μουσική και Πολιτική’

29/11/2024

Αδ. Σάμψων (Καθηγητής Παν/μιου Αιγαίου):

‘Η Μεσολιθική περίοδος στο Αιγαίο (9η-8η χιλιετία π.Χ.) και η μετάβαση στην Αρχαιότερη Νεολιθική (αρχές 7ης χιλιετίας π.Χ.

13/12/2024

Μ. Δανέζης (Μέλος Σώματος Ομοτίμων Καθηγητών του ΕΚΠΑ):

‘Οι Ελληνικές Ρίζες μιας Σύγχρονης Κοσμολογικής Πρότασης-Από τον Δημόκριτο στον Riemann’

17/1/2025

Μ. Παπαθανασίου (Ομότιμος Καθηγήτρια του ΕΚΠΑ):

‘Ορφεύς και Ευρυδίκη: Ιστορικότητα των Προσώπων και Ερμηνεία του Μύθου’

Θα ακολουθήσει νεώτερη ανακοίνωση για το πρόγραμμα του κύκλου διαλέξεων για το εαρινό εξάμηνο.

Γνωρίζοντας το ενδιαφέρον και την ενασχόληση σας με θέματα που εμπίπτουν στον κύκλο αυτών των διαλέξεων, πιστεύουμε ότι θα σας έχουμε κοντά μας και αυτή την Ακαδημαϊκή χρονιά.

 

Για το Δ.Σ.

Η Γραμματέας

Π. Πρέκα-Παπαδήμα

Πλατωνική διαλακτική συγγένεια: ο απρόσωπος έρωτας

By Ομιλίες

«Πλατωνική «εκλεκτική συγγένεια»· ο απρόσωπος έρωτας»

Ομιλητής: Χαράλαμπος Χ. Σπυρίδης, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
Κοσμήτωρ Διεθνούς Επιστημονικής Εταιρείας Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας
Αντιπρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας

Σάββατο 30 Μαρτίου 2024, 6.30-8.30 μμ
Φιλολογικός Σύλλογος ‘Παρνασσός’ (Αίθουσα ΄Παλαμάς’), Πλατεία Καρύτση, Aθήνα

Περίληψη  ομιλίας
Επέλεξα να ομιλήσω με βάση τον Τίμαιο του Πλάτωνος γι’ αυτήν την ερωτική τάση που ενυπάρχει μέσα στην ανόργανη φύση, για το ζεύγος των αντιθέτων  έρωτας-θάνατος, Φιλότης-Νείκος, δια των οποίων αντιθέτων συντελείται όλο το δράμα του σύμπαντος κόσμου.

Ο Πλάτων στον διάλογό του Τίμαιος μέσω του «κεντρικού ομιλητού», του Τιμαίου του Λοκρού, πραγματεύεται συστηματικά τη δημιουργία του φυσικού κόσμου από μία τετρακτύ (=τετράδα) στοιχείων κι επιχειρεί να μαθηματικοποιήσει τη φύση.

Το πέρασμα από τον μύθο στον ορθό λόγο πραγματοποιείται με τους προσωκρατικούς φιλοσόφους, οι οποίοι ερμηνεύουν τα φυσικά φαινόμενα. Από τις πλέον ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις του ζητήματος αυτού είναι των ατομικών φιλοσόφων Λευκίππου και Δημοκρίτου.

Και ο Πλάτων χρησιμοποιεί «άτομα». Όμως, τα Πλατωνικά «άτομα» δεν είναι υλικά σώματα, αλλά καθαρά μαθηματικά αντικείμενα. Είναι τριγωνικά επίπεδα γεωμετρικά σχήματα και αποτελούν τα ύστατα στοιχεία. Δεν είναι άπειρα, αλλά πεπερασμένου πλήθους. Είναι απελευθερωμένα από την έννοια της ύλης και μπορούν να αλληλομετασχηματίζονται χωρίς να δημιουργούν κανένα κενό.

Ο Πλάτων βάσει της Βιολογίας του Εμπεδοκλέους αποδέχεται τα τέσσερα στοιχεία του. Βάζει τον Τίμαιο να αναφέρει ότι το πυρ, ο αήρ, το ύδωρ και η γαία είναι σώματα. Ως σώματα, έχουν τη διάσταση του βάθους. Το βάθος περικλείεται από επιφάνειες. Όσες επιφάνειες είναι επίπεδες, αποτελούνται από ορθογώνια τρίγωνα, τα βασικά και θεμελιώδη στοιχεία της δομής του κόσμου.

Πρέπει με έμφαση να τονισθεί ότι τον 5ο αι. π.Χ. ο Πλάτων εφαρμόζει μια θεμελειώδη αρχή των σημερινών Θετικών Επιστημών, η οποία αναφέρεται στη διατήρηση μιας «οντότητας». του πλήθους των «ομοειδών στοιχειωδών ορθογωνίων τριγώνων», όπως η Χημεία αναφέρεται στη διατήρηση της ύλης και η Φυσική στη διατήρηση του φορτίου, της ενέργειας, της ορμής κ.λπ.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 

Χ. ΣΠΥΡΙΔΗ

Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών,

Κοσμήτωρ Διεθνούς Επιστημονικής Εταιρείας

Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας,

Αντιπρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας.

hspyridis@music.uoa.gr

http://users.uoa.gr/~hspyridis

O Καθηγητής Χαράλαμπος Χ. Σπυρίδης υπηρέτησε στο Γ΄ Εργαστήριο Φυσικής του Τμήματος Φυσικής της Σχολής Θετικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης επί 16 και πλέον χρόνια και στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών της Φιλοσο­φικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών επί 22 χρόνια.

Και στα δύο Πανεπιστήμια πρώτος δημιούργησε τη διδασκαλία της Φυσικής και των Μαθηματικών της Μουσικής, αντιμετωπίζοντάς την ως Επιστήμη και δημιούργησε την κατεύθυνση της Τεχνολογίας Ήχου.

Υπήρξε μέλος της πενταμελούς προσωρινής Διοικούσας Επιτροπής (1985) που οργάνωσε, στελέχωσε, και λειτούργησε το πρώτο για την Ελλάδα Πανεπιστημιακό Τμήμα Μουσικών Σπουδών. Ως μέλος και Πρόεδρος της Καλλιτεχνικής Επιτροπής του Υπουργείου Παιδείας ίδρυσε και λειτούργησε 45 Μουσικά Σχολεία στην Ελλάδα.

Ως καθηγητής δραστηριοποιήθηκε διδακτικά κι ερευνητικά στις επιστημονικές περιοχές: Φυσική και Μουσική Ακουστική, Μαθηματικά της Μουσικής, Θόρυβος-Ηχοπροστασία, Ακουστική Σχεδίαση Κλειστών Χώρων, Βιοακουστική, Ψυχοακουστική, Ηλεκτροακουστική, Βυζαντινό Ηρμοσμένο, Μουσική με Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές, Επικοινωνία ανθρώπων με τη χρήση «Φυσικών» και «Σφυρικτών» γλωσσών, Αρχαία Ελληνική Μουσική στους αλληγορικούς φιλοσόφους Πυθαγόρα, Πλάτωνα και Ηράκλειτο.

Ως συγγραφέας συνέγραψε πενήντα εννέα επιστημονικά και διδακτικά συγγράμματα.

Συμμετείχε με πρωτότυπες ανακοινώσεις σε πλήθος Διεθνών και Τοπικών Συνεδρίων. Εργασίες του δημοσιεύθηκαν σε έγκριτα Διεθνή και Ελληνικά επιστημονικά περιοδικά.

Επέβλεψε και καθοδήγησε φοιτητές για την ολοκλήρωση προπτυχιακών Διπλωματικών εργασιών, μεταπτυχιακών Διπλωματικών διατριβών και Διδακτορικών διατριβών.

Διετέλεσε Πρόεδρος του Τμήματος Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος της Ενώσεως Ελλήνων Φυσικών.Είναι μέλος του Ελληνικού Ινστιτούτου Ακουστικής (ΕΛ.ΙΝ.Α.), Κοσμήτορας της Διεθνούς Επιστημονικής Εταιρείας Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας και Α΄ Αντιπρόεδρος της Εταιρείας Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας.

Η Μεθοδολογία της Μυθολογίας Το Ομηρικό Ημερολόγιο και ο Αστερισμός του Ωρίωνος

By Ομιλίες

Ομιλητής: Γεώργιος Σαραντίτης

Τρίτη 21 Μαΐου 2024, 6.30-8.30 μμ

Φιλολογικός Σύλλογος ‘Παρνασσός’

(Αίθουσα ΄Παλαμάς’),

Πλατεία Καρύτση, Αθήνα

Περίληψη  ομιλίας

Η Μεθοδολογία της Μυθολογίας αναπτύχθηκε με σκοπό την εξέταση της λογικής ενός μύθου, κατά προτίμηση του Πλάτωνος, όσον αφορά τις εκφραζόμενες αλήθειες ή ψεύδη τα οποία περιέχει. Αρχικά έγινε μια εννοιολογικά πιστή μετάφραση ενός μύθου που επιλέχθηκε, μέσω της οποίας θα εξεταζόταν η λογική του μύθου και η μελέτη της λογικής του ορθολογιστή και μυθογράφου Πλάτωνος. Ως μελέτη της λογικής των μύθων, εννοείται, η μέσω λογικής εξέταση μιας μυθικής αφήγησης προκειμένου να διαπιστωθεί ο σκοπός και η δομή συγγραφής του μύθου, σε ποιόν απευθύνεται και με τι τρόπο, να διερευνηθεί εάν περιέχει έννοιες, όρους, εκφράσεις ή μια συγκεκριμένη μορφή γραφής στην οποία μπορούν να εντοπιστούν πιθανά αξιώματα, νόμοι, αρχές και κανόνες ή ίσως μια συστημική διαδικασία που επιτρέπει την ταξινόμηση και διαχωρισμό της αλήθειας από το ψεύδος. Η μελέτη της λογικής του μυθογράφου Πλάτωνα, σημαίνει να αναζητηθεί το σκεπτικό του Πλάτωνος ως μυθογράφου και να προσδιοριστεί αν συνδυάζει αλήθειες και ψεύδη στην συγγραφή του μύθου και για ποιο λόγο γράφει μια ίσως αληθινή ιστορία με τέτοιο τρόπο που να φαίνεται ίσως ψευδής, καθώς και πως μπορούν να διαχωριστούν αυτά τα δύο.

Ο Πλάτωνας προτιμήθηκε γιατί ανέκαθεν θεωρούνταν ο τέλειος εκπρόσωπος του ορθολογισμού, ο οποίος είναι ασυμβίβαστος με τη δημιουργική γραφή κάτι που δεν το έκρυβε ούτε ο ίδιος. Αντίστοιχα, ο μύθος που επιλέχθηκε ως ο καταλληλότερος για εξέταση ήταν αυτός της Ατλαντίδας λόγω του εφαρμόσιμου μήκους του, ούτε πολύ μεγάλου ούτε μικρού, των πολλών περιγραφικών του εννοιών και της αναγνωρισμένης αυθεντικότητας του συγγραφέα του Πλάτωνα όπως και της ακρίβειας των πρωτότυπων αρχαίων κειμένων του.

Κατ’ αρχάς παρατηρήθηκε ότι ενώ οι περισσότερο καθιερωμένες μεταφράσεις των αρχαίων κειμένων είναι σχετικά παρόμοιες στα περισσότερα σημεία, αντιθέτως  έχουν μεγάλες διαφορές σε λιγότερα μεν αλλά ουσιαστικά μέρη των κειμένων αυτών. Κάποιες φορές, απουσιάζουν τελείως ανερμήνευτες έννοιες ή υπάρχουν έως και ακατάληπτες έννοιες. Κατά την προσπάθεια του ορθού επαναπροσδιορισμού μερικών εννοιών, διαπιστώθηκε κατ’ αρχάς ότι υπάρχει μεγάλη παρέκκλιση από τις αντίστοιχες υπάρχουσες έννοιες σε ορισμένα σημεία των κειμένων, εξαιτίας άλλων νέων εννοιών οι οποίες προστέθηκαν στην νέα μετάφραση. Επίσης διαπιστώθηκαν κάποιες επαναλαμβανόμενες σε μοτίβο ιδιαιτερότητες ορισμένων εννοιών και η ύπαρξη συστηματικής μεταβλητότητας του βαθμού δυσκολίας της κατανόησης και μετάφρασης του κειμένου. Επιπλέον, κατά την διάρκεια της επεξήγησης των εννοιών, λέξη προς λέξη, φράση προς φράση, εμφανίζεται περιοδικά ένα άλλο επίπεδο άγνωστης έννοιας και πληροφορίας εντός των αρχαίων κειμένων. Ανακαλύφθηκε επίσης ότι ο ερευνητής, εφαρμόζοντας στις ορθές μεταφράσεις την λογική, οδηγείται με μεθοδικό τρόπο στην αλήθεια, και εντοπίζει και αναπτύσσει σταδιακά την μέθοδο που πρέπει να χρησιμοποιήσει κάποιος για να επιβεβαιώσει την αλήθεια ή το ψεύδος κάποιας έννοιας. Η μέθοδος αυτή αποδεικνύεται ότι είναι σε απόλυτη ταύτιση με την λογική της άλγεβρας του G. Boole η οποία χρησιμοποιείται στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, καθώς επίσης και με την ανάλυση πιθανοτήτων.

Αποδεικνύεται ότι ο Μύθος είναι ένα μοναδικό επιστημονικό διδακτικό και ενημερωτικό σύγγραμμα πολύ μεγαλύτερης σπουδαιότητας και αξίας από ότι πιστευόταν έως σήμερα. Απευθύνεται σε διακριτές πνευματικές ηλικίες διδασκομένων, και δίδει την δυνατότητα στον μεγάλης μόρφωσης διδασκόμενο να διαχωρίσει την αλήθεια από το ψεύδος που συνυπάρχουν σε αυτόν.  Επίσης περιέχει πληροφορίες σημαντικότατες για την εποχή που συγγράφηκε και οι οποίες αποσπώνται με μεθοδικό τρόπο χωρίς να επηρεάζεται κανένα άλλο από τα σημαντικά στοιχεία που έχουν εντοπιστεί και σχολιαστεί έως σήμερα στα συγγράμματα αυτά.

Προσδιορίσθηκαν δώδεκα νόμοι και δώδεκα αξιώματα τα οποία διέπουν τους Πλατωνικούς μύθους,και μπορούσαν να εφαρμοστούν ακολούθως και στους Ομηρικούς Μύθους με τις εξαιρέσεις ότι, οι Ομηρικοί μύθοι περιέχουν προς το παρόν επτά πρόσθετα αξιώματα και έναν μερικώς διαφορετικό νόμο από τους κοινούς δώδεκα νόμους του μύθου του Πλάτωνος.

Θα δοθούν δύο απλά παραδείγματα εφαρμογής λογικής σε πιστά μεταφρασμένο κείμενο από την 11η ραψωδία της Οδύσσειας, με ευρήματα νέων άγνωστων και σημαντικών πληροφοριών που υπάρχουν σε αυτήν τουλάχιστον από τις περιπέτειες του Οδυσσέα επισκεπτόμενος τον Άδη.

Με αυτές τις πληροφορίες, δίδεται ένα πλήρες Ημερολόγιο της Ομηρικής εποχής, άγνωστο και μεγάλης ακριβείας,  το οποίο αποδεικνύει ότι το σύγχρονο ημερολόγιο έχει την πρώιμη καταγωγή του σε αυτό. Επίσης εμφανίζονται νέες πληροφορίες για τον αστερισμό του Ωρίωνος καθώς και το πραγματικό σχήμα του αστερισμού από τον παρατηρητή εκείνης της εποχής και το οποίο έχει ορισμένες δευτερεύουσες διαφορές με το γνωστό σύγχρονο σχήμα. Επιπλέον μία νέα πληροφορία για τον αστερισμό του Ωρίωνος και τη σχέση του με την Σελήνη, για τον αστερισμό του Ωρίωνος και της σχέσης του με την Σελήνη, και πολλές άλλες νέες και ενδιαφέρουσες πληροφορίες.

Σύντομο βιογραφικό σημείωμα του Ομιλητή

Ο Γεώργιος Α. Σαραντίτης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 7  / 7 / 1954.

Εργάστηκε και σπούδασε ως Μηχανικός, Ηλεκτρονικός και Προγραμματιστής.

Η σύζυγός του είναι συνταξιούχος Τραπεζική υπάλληλος. Έχουν έναν γιό 35 ετών, Μηχανικός εξειδικευμένος στα Οικονομικά / Logistics και στην Εφοδιαστική Αλυσίδα και ζει στην Δανία.

Την  δεκαετία του ‘60 και έως τα μέσα του ’70 παρήγαγε ανταλλακτικά αυτοκινήτων και Βιομηχανικά μηχανήματα. Ήταν η μοναδική στην Ελλάδα η οποία κατασκεύαζε εξ ολοκλήρου Τόρνους,  Φρέζες, βιομηχανικά Δράπανα, κ.α. ενώ η επόμενη εταιρεία του ήταν η μοναδική επιχείρηση στην Ευρώπη, επισκευών Laser από την δεκαετία του ‘70.

Έχει πραγματοποιήσει μετεκπαιδεύσεις επί μία 25ετία σε υψηλές τεχνολογίες Ηλεκτρονικών/Οπτικών/Μηχανολογικών συστημάτων, σε εξειδικευμένους ηλεκτρονικούς Βιομηχανικούς Υπολογιστές καθώς και Προεκτυπωτικές και Εκτυπωτικές τεχνολογίες στην Ευρώπη, ΗΠΑ, Ιαπωνία.

Εξειδικεύτηκε στην Πληροφορική σε Βιομηχανικούς Υπολογιστές και κατασκεύαζε λογισμικά για τους πρώτους Home Computers στην αρχή της δεκαετίας του ‘80.

Από το 1984 μία εταιρεία του ασχολήθηκε με εξειδικευμένα βιομηχανικά μηχανήματα και Λογισμικά για την βιομηχανία των Γραφικών Τεχνών και την Συσκευασία.

Υπηρέτησε αργότερα ως Γενικός Διευθυντής και μέτοχος δύο επιχειρήσεων, αμφότερες στον χώρο των Γραφικών Τεχνών.

Είναι συνταξιούχος.  Ασχολείται με συγγραφή και μελέτες πάνω στην Αρχαία Ελληνική Γραμματεία.

Τιμήθηκε ως μέλος διεπιστημονικής ομάδας από την Ακαδημία Αθηνών.

Μινωικός πολιτισμός καινοτομίες στη μέτρηση του χρόνου (2600-1100 π.Χ.)

By Ομιλίες

ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ (2600-1100 π.Χ.)’

Ομιλητής: Αλέξιος Απ. Πλιάκος

(Μαθηματικός, Συγγραφέας)

Δευτέρα 29 Απριλίου 2024, 6.30-8.30 μμ

Φιλολογικός Σύλλογος ‘Παρνασσός’

(Αίθουσα ‘Παλαμάς’),

Πλατεία Καρύτση, Αθήνα

Περίληψη  ομιλίας

Σπάνια να έχει υπάρξει πολιτισμός χωρίς τη μέτρηση του χρόνου σε ημερολόγια, ωρολόγια, μικρότερες υποδιαιρέσεις και άλλες μετρήσεις περιοδικότητας π.χ. εποχών, εκλείψεων, εορτών, αγώνων κ. ά. Στον Μινωικό πολιτισμό οι Μινωίτες χρησιμοποιούσαν: 1) επίπεδες πέτρινες επιφάνειες με αριθμό σκαμμένων κοιλωμάτων πάνω σ’ αυτές, που ο Σερ Α. Έβανς τις ονόμασε κέρνους, τουλάχιστον από το 2600 π.Χ. 2) το τεχνούργημα (στη Φαιστό) που οι ηγεσίες μπορούσαν να προβλέψουν ακριβώς ύστερα από πόσους σεληνιακούς μήνες (περίοδοι Σάρου και Εξελιγμού) θα γίνει η επόμενη έκλειψη, από το 2000 π.Χ. Τα Λεξικά αναφέρουν ότι οι Χαλδαίοι ανακάλυψαν την περίοδο του Σάρου το 700 π.Χ.!!! 3) τη μέτρηση για την περιοδικότητα της εορτής των ταυροκαθαψίων κάθε πέντε χρόνια, 4) τη μέτρηση για άγνωστη εορτή στα Γουρνιά κάθε δύο χρόνια, 5) το 8-ετές σεληνοηλιακό ημερολόγιο, από το 2100 π.Χ. 6) το πρωτότυπο ετήσιο ηλιακό ημερολόγιο 10 ηλιακών μηνών των 36 ημερών ο καθένας, από το 1900 π.Χ. 7) το 4-ετές ηλιακό ημερολόγιο από το 1550 π.Χ. ευρεθέν και χρονολογηθέν από τον Σερ Έβανς. Τα Λεξικά αναφέρουν ότι το σύγχρονο 4-ετές καθιερώθηκε από τον Ιούλιο Καίσαρα το 45 π.Χ.!!! 8) την φθινοπωρινή ισημερία (άρα και την εαρινή) για να αρχίζουν τη μέτρηση των ημερών του ετήσιου ηλιακού ημερολόγιου. Γνώριζαν ακόμη και τις ημερομηνίες των δύο ηλιοστασίων και 9) κλεψύδρες νερού των 20 λεπτών.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΌ του ΑΛΕΞΙΟΥ ΑΠ. ΠΛΙΑΚΟΥ

Ο Αλέξιος Πλιάκος είναι μαθηματικός του ΕΚΠΑ, 1965. Υπηρέτησε στο Ναυτικό, στο τμήμα Στατιστικής 1965-67, Πήρε Δίπλωμα στην Επιχειρησιακή Έρευνα στην Αγγλία 1967-68. Του χορηγήθηκε 2-ετής υποτροφία στο τμήμα Επιχειρησιακής Έρευνας της Βρετανικής Εταιρείας Χάλυβος και Σιδήρου, στο Λονδίνο, 1968-70. Εργάστηκε στο τμήμα Στατιστικής και Επιχειρησιακής Έρευνας στον ΟΤΕ, 1970-1995. Παράλληλα εργαζόταν ως σύμβουλος επιχειρήσεων 1970-73. Είναι συνιδρυτής, συνδιευθυντής  ‘Κέντρου Ξένων Γλωσσών’, στην Αργυρούπολη, 1986-2010. Από το 2008 ασχολείται με Προϊστορικά Ευρωπαϊκά, κυρίως Μινωικά, Ημερολόγια.   Πέντε αγγλόγλωσσα περιοδικά έχουν δημοσιεύσει άρθρα του και έχει λάβει μέρος σε διεθνή Συνέδρια, 2013, 2016 και έχει δώσει διαλέξεις στην ΕΜΑΕΜ και αλλού. Τα άρθρα του έχουν μελετηθεί από 70 επιστήμονες και έχουν 26 βιβλιοαναφορές, Academia.edu.

Δημοσιεύσεις

Pliakos, A. (2008): A Hidden calendar in the Atlantis story, 2nd International Conference, The Atlantis Hypothesis, 619-633.

Pliakos, A. (2013): Four papers presented at the SEAC Conference in Athens, 2013.

-Is the Phaestos Libation Table a calendar or a Saros cycle? Google, p. 95.

-Minoan Solar Calendars Carved in Stones, the Riddle of Kernoi. Google, p. 96.                              -Comparative Study Made on One Aegean and Two Knossian Kernoi as 8-years Lunisolar Calendars. Google, p. 97.                                                                                                                                  -Is a degenerated Ashtoreth plaque (1400-1100 BC) an 8-year lunisolar Calendar. Google, p. 95.

Pliakos, A. (2015): Minoan Solar Calendars Carved in Stones, EIRENE, Vol. I-II, 221-234.

Pliakos, A. (2016): Οι κύκλοι του Σάρου και του Εξελιγμού και η επί αιώνες διαρκέσασα ‘Μινωική Ειρήνη’, International Conference, Η Αρχαία Ελλάδα & ο Σύγχρονος Κόσμος, Αρχαία Ολυμπία, 28-31 Αυγούστου, 625-633.

Pliakos, A. (2019): Minoan Flat Stone Kernoi …, at First Drafts@Classics@ October23rd, 2019, Center for Hellenic Studies, Harvard University.

Pliakos, A. (2021): Are there 12 or 10 The Minoan Solar Months? A Reassessment Mediterranean Archaeology and Archaeometry, Vol. 21. No 1, 227-236.

Pliakos, A. (2022): The Keros ‘Dove Vase’ Is an 8-year Lunisolar Calendar, ELECTRYONE, Vol. 8, Iss. 2, 16-31.

Pliakos, A. (2022): Book: “MINOAN CIVILIZATION” Calendars (2300-1100 BC), inGreek with 73 solved calendrical exercises.

elEL